Artikelen

Rol van de huisarts bij de zorg voor vluchtelingen

Regelmatig schrijft de Werkgroep Politiek en Maatschappij een informerend stuk voor AIOS over een actueel en relevant onderwerp. Nu een artikel over de medische zorg voor vluchtelingen.

 

Het topic van afgelopen jaar: De vluchtelingen crisis. Het aantal vluchtelingen in Nederland is niet meer zo hoog geweest sinds de oorlog in de Balkan in 1994. Het is een onderwerp dat leeft in de samenleving. Dit is o.a. terug te zien in alle nieuwsberichten. Uit humanitair oogpunt is het een uitdaging om iedereen onderdak te geven en te zorgen voor goede noodzakelijke medische zorg. Tijdens het WONCA congres is een statement uitgebracht over de visie van Europese huisartsen over de zorg voor vluchtelingen. Hieronder volgt een samenvatting van dit statement. Daarnaast beschrijven we hoe de medische zorg voor asielzoekers in Nederland wordt geregeld en wat de rol is van de huisarts.

 

WONCA statement
Op het WONCA congres 2015 in Istanbul is een gezamenlijk statement uitgebracht wat betreft de vluchtelingencrisis en de rol die huisartsen daarin kunnen spelen: ‘Refugees should have access to equitable, affordable and high-quality health care services in all Europe’.
Bovendien erkent WONCA, namens de beroepsgroep, dat de huidige vluchtelingencrisis het grootste humanitaire noodgeval is sinds de tweede wereldoorlog. Dit heeft schadelijke effecten op de gezondheid van vluchtelingen. In Europa brengt het nieuwe uitdagingen en prioriteiten met zich mee in de public health en in de eerstelijns gezondheidszorg.

 

Zorg voor asielzoekers in Nederland
Volgens rapportage van de Immigratie en Naturalisatiedienst (IND) hebben 58.880 mensen in 2015 asiel aangevraagd in Nederland. Respectievelijk 47% en 14% van deze mensen kwamen uit Syrië en Eritrea. Noodplannen werden uit de kast gehaald om alle vluchtelingen op te vangen.


Op dit moment zijn er verschillende vormen van opvang voor vluchtelingen geregeld:


• Crisisnoodopvang: opvang voor maximaal 72 uur, waarna de vluchtelingen kunnen doorstromen naar de andere vormen van opvang. Deze vorm van opvang is sinds januari niet meer in gebruik, maar kan worden herstart als de instroom van vluchtelingen weer toeneemt.
• Noodopvang: Grote hallen of tenten, capaciteit 300-600 bewoners, voor 6-12 maanden.
• Tijdelijke opvang: recreatieparken en dergelijke, voor duur van 1-2 jaar
• Reguliere opvang in een door COA geëxploiteerd asielzoekerscentrum.


Het COA (Centraal orgaan Opvang voor Asielzoekers) is verantwoordelijk voor de opvang en voor de gezondheidszorg van asielzoekers. Alleen de crisisnoodopvang valt hier grotendeels buiten, die verantwoordelijkheid ligt bij de gemeenten.


De aanspraak op vergoeding van zorg is voor asielzoekers vastgelegd in de Regeling Zorg Asielzoekers (RZA). Dit wordt verzorgd door verzekeraar Menzis. Zij hebben voor de organisatie van de huisartsenzorg een eerstelijns Gezondheidscentrum voor Asielzoekers (GC A) ingericht. Bij een opvangcentrum van het COA vormen de huisartsen samen met praktijkverpleegkundigen, praktijkassistenten en de consulent GGZ een huisartsenpraktijk. Dit gebeurt (bij voorkeur) met gecontracteerde huisartsen in de buurt of met huisartsen in dienst van het GCA. Voor de avond- nacht- en weekenddiensten wordt vaak een overeenkomst gesloten met de huisartsenpost in de regio.


Voor de publieke gezondheidszorg voor asielzoekers (PGA) heeft het COA een overeenkomst met GGD en GHOR Nederland. Hieronder vallen: Jeugdgezondheidszorg, infectieziektepreventie, hygiëne zorg, voorlichting, preventie soa en hiv en tuberculosescreening.


Bij crisisopvang is de gemeente verantwoordelijk om een noodplan op te stellen voor de medische zorg. De gemeente neemt contact op met de lokale GGD, zij nemen contact op met de huisartsenpost en de huisartsenkring van de betreffende gemeente. De gemeente benadert de benodigde praktijken en/of huisartsenpost en maakt afspraken over 7x24uur spoedeisende huisartsenzorg.


De zorg voor vluchtelingen verandert op het moment dat deze mensen een verblijfsvergunning krijgen. Op dat moment worden ze statushouders genoemd. De statushouders krijgen een woonruimte toegewezen, ze hebben een reguliere zorgverzekering en ze kunnen beginnen aan de integratie in Nederland. Op dit moment zal de statushouder zich inschrijven bij een huisartsenpraktijk. Deze mensen zullen we als huisarts (in opleiding) in toenemende mate op ons spreekuur gaan zien.


Heb je verder nog vragen over dit stuk? Mail naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken..


Meer informatie over dit onderwerp is te vinden op onderstaande websites:
• Wonca statement: www.woncaeurope.org/content/wonca-europe-2015-istanbul-statement
• Factsheet gezondheidszorg voor asielzoekers in Nederland: www.rzasielzoekers.nl/dynamic/media/28/documents/overige_documenten/Factsheet_Gezondheidszorg_voor_asielzoekers_in_Nederland_1-2015.pdf
www.lhv.nl/actueel/nieuws/medische-zorg-crisisnoodopvang-vluchtelingen

Gemaakt: 17 februari 2016